گزیده اخبار :

حوادث نظامی؛ تلخ اما ناگزیر

تاریخ علم سرشار از آزمایش‌های ناکام و شکست‌های پیاپی در آزمایش‌های نظامی و فضایی در کشورهای صاحب سبک و پیشرفته که با خطاهای بزرگ همراه بوده و گاه تلفات انسانی در پی داشته.
حوادث نظامی؛ تلخ اما ناگزیر

تحقیق و توسعه سلاح‌های نوین و آزمایش‌های فراوان بر روی چنین جنگ‌افزارهایی بخشی مهم و جدایی‌ناپذیر از ماموریت‌های تمامی ارتش‌ها در سراسر جهان است. در واقع ساخت، آزمایش و به‌کارگیری هر سلاح جدید و پیشرفته به مانند جریان گرفتن خون تازه‌ای در رگ‌های یگان‌های نیروهای‌ مسلح به شمار می‌آید. از ساخت یک خودوروی تانک‌بر تا بهره‌گیری از موشک‌های بالستیک با بردهای گوناگون هر کدام نقشی بسزا در  افزایش توانمندی و بازدارندگی یک ارتش ایفا می‌کنند.

از آنجاکه به تولید انبوه رساندن هر سلاح نیازمند آزمایش‌های فراوان و طی فرایند پیچیده‌ای است تا بهترین محصول نهایی به دست بیاید، بنابراین یکی از وظایف اصلی نیروهای متخصص ارتش فراهم آوردن بسترهای مناسب جهت انجام چنین تست‌هایی است. از شبیه‌سازی رایانه‌ای تا تست گرم سلاح جدید.

نباید از نظر دور داشت که برای هر آزمایش کوچک و بزرگی در عرصه نظامی به دلیل حساسیت و دقت زیاد، اقدامات تامینی مناسب طبق دفترچه‌های راهنما و پروتکل‌های جاری در یگان موردنظر صورت می‌پذیرد.

در عین حال هم باید پذیرفت که ضریبی از خطا در هر آزمایش طبیعی و اجتناب‌ناپذیر بوده و اصولا تست‌های مکرر برای فهم درست شیوه عملکرد سلاح، تصحیح خطاهای احتمالی و در نهایت بهبود جنگ‌افزار نوین انجام می‌پذیرد. به دلیل وجود همین احتمال، برای انجام چنین آزمایش‌هایی از خدمات بهترین نفرات فنی و عملیاتی بهره‌گیری می‌شود. جهت تست یک سامانه راداری از زبده‌ترین افسران رادار، برای بررسی عملکرد یک موشک تازه ساز از متخصص‌ترین افسران موشکی و برای به پرواز درآوردن هواپیمایی جدید از استاد خلبانان پیشکسوت کمک گرفته می‌شود.

با درنظر‌گرفتن همه اقدامات یاد‌شده اما، هرگز نمی‌توان ضریب ریسک یک آزمایش و تمرین را به صفر رسانده و مدعی شد که تمامی متغیرهای اثرگذار در روند کار بدون هیچ کم‌و‌کاستی اندازه‌گیری و لحاظ شده‌است.

بر این مبنا، امکان بروز رخدادهای ناگهانی و خارج از برنامه در تست‌های نظامی که گاه منجر به تلفات انسانی و خسارات مادی می‌گردد، امری گریزناپذیر به شمار آمده و با وجود گزندگی و تلخی‌اش جزو ذاتی تمرین‌های نظامی است. چنان که بر اساس گزارش آماری کنگره ایالات متحده در فاصله سال‌های 2006 تا 2018 حدود 32 درصد از تلفات نظامیان آمریکایی نه در میدان نبرد بلکه در حوادث آموزشی و تمرینی روی داده است.

همچنین بر اساس گزارش وزارت دفاع بریتانیا در فاصله سال‌های 2000 تا 2020 نزدیک به 150 نظامی این کشور در جریان حوادث غیرجنگی و در رزمایش‌ها کشته شده‌اند که از این میان 26 نفر از پرسنل نیروی دریایی سلطنتی در جریان سوانح گوناگون جان خود را از دست داده اند.

در این زمینه باید به شرایط ویژه کشور خودمان نیز توجه کنیم. ایران بیش از چهار دهه است که در تحریم نظامی گسترده به سر‌می‌برد و با توجه به وجود انواع تهدیدات نظامی کلاسیک و نوین در منطقه غرب آسیا، نیروهای مسلح کشورمان چاره‌ای جز قدم گذاشتن در راه خودکفایی و ساخت سلاح‌های گوناگون با فناوری بومی ندارند و به هیچ روی درست نیست که با هر اتفاقی که به ندرت هم رخ می‌دهد تلاش خالصانه و جهادی هزاران جوان نخبه و تحصیلکرده میهن زیر سوال رفته و مورد کنایه و طعن بدخواهان قرار گیرد.

دیکته نانوشته خطایی هم ندارد. تاریخ علم سرشار از آزمایش‌های ناکام و شکست‌های پیاپی در ساخت و اختراع محصولات نوین است و چه بسیار آزمایش‌های نظامی و فضایی در کشورهای صاحب سبک و پیشرفته که با خطاهای بزرگ همراه بوده و گاه تلفات انسانی در پی داشته. اما به رغم این واقعیت نمی‌توان و نباید ناامید شد و عقب نشست. پیشرفت‌های شگرف مردان این سرزمین در عرصه ساخت نیازمندی‌های نیروهای مسلح مدال افتخاری است که بر سینه تاریخ هزاران ساله میهن قرار‌گرفته و هر روز قله‌ای جدید در این زمینه فتح می‌شود.

همچنین باید توجه داشت که بسیاری از فناوری‌هایی که امروز در اختیار مردمان عادی در سراسر جهان است نخستین بار در عرصه نظامی به‌کار‌گرفته‌شده. از یک زیپ ساده لباس تا شبکه اینترنت. بنابراین جدا از تاثیر مستقیم آزمایش فناوری‌های نوین در حوزه نظامی، سرریز دانش این بخش سبب بروز تحولات کوچک و بزرگ در زندگی مردمان سراسر جهان است.

به هر روی نباید فراموش کرد که بروز خطا و حتی از دست رفتن بهترین جوانان میهن نیز نمی‌تواند بهانه‌ای برای افشای اسرار نظامی و فناوری به‌کار‌رفته در تجهیزات نوین شود. هر چند از دست دادن حتی یک نفر از پرسنل نظامی در رزمایش‌ها خسران بزرگ و جبران‌ناپذیری است اما باید بپذیریم که این واقعیت، بخشی از چنین تمرین‌هایی به شمار می‌آید. دریادلان نیروی دریایی با آگاهی از خطرات موجود پای در راه دفاع از خاک میهن گذاشتند و با شناخت و بصیرت را عزت و شرافت را پیش گرفتند. 

 

تحلیلگر ایران زمین

امتیاز 4.5/5

دیدگاه کاربران

ثبت دیدگاه